Omgaan met extreem dominante mensen

In dienstverlenende functies waarbij je werkt met (interne) klanten krijg je onvermijdelijk ook te maken met lastige types. Klagers, treuzelaars, slechte luisteraars, bemoeials, manipulators, saboteurs, agressievelingen, betweters, arrogante types, grappenmakers, extreem dominante mensen en combinaties hiervan. In dit artikel dé strategie om succesvol om te gaan met extreem dominante mensen.

Extreem dominante mensen vinden zichzelf altijd belangrijker dan jij, verwerpen je ideeën (soms lachend), hebben over elk onderwerp een mening en weten alles beter. Ze intimideren, door bedreigende taal uit te slaan zoals: “Prutser!” of “Moet ik je baas er even bij halen?” Daarnaast accepteren ze geen kritiek, luisteren ze slecht, praten ze dwars door je heen, zeggen ze zelden ‘dank je wel’ en vrijwel nooit ‘sorry’.
Ze gedragen zich zo omdat ze geleerd hebben dat ze met dergelijk gedrag anderen kunnen beïnvloeden. In sommige gevallen doen ze het bewust, maar in heel veel gevallen gaat het om een onbewuste manier van doen. Ze weten niet beter. Van jou wordt verwacht dat je professioneel met hen omgaat, terwijl je denkt: Doe toch normaal man! (of vrouw).

Meestal (als je zelf niet extreem dominant bent) reageer je als volgt. Je laat je intimideren, (fright) met als gevolg dat je met kromme tenen en de kaken op elkaar opdrachten uitvoert waarvan je vindt dat ze anders moeten of helemaal niet moeten. Of je pikt het niet en gaat de strijd aan (fight) door boos te worden. Deze strijd ga je verliezen omdat de extreem dominante persoon veel meer ervaring heeft met ‘vechten’ en een veel sterkere drive heeft om te winnen. Ook hem proberen te wijzen op zijn asociale gedrag leidt tot niets. Hij is namelijk niet gevoelig voor gevoelens van anderen. Dus in beide gevallen laat je de extreem dominante persoon macht over jou hebben en delf je zelf het onderspit.

Het helpt als je dominant gedrag begrijpt. Wat willen dominante mensen eigenlijk? Waarom moeten ze zich altijd zo laten gelden? Het antwoord is dat ze willen winnen.
Ze beschouwen het leven als een wedstrijd en daarmee ieder ander als concurrent. Het winnen is zo belangrijk dat al het andere (gevoelens van anderen) ondergeschikt wordt.
Even interessant is de vraag: wat willen ze niet? Koste wat kost moet voorkomen worden dat hun zwakheid/kwetsbaarheid zichtbaar wordt. Tegengesteld aan wat je misschien zou verwachten spelen angst en onzekerheid bij extreem dominante mensen (onbewust) een grote rol. Ze zijn bang voor tegenspraak, bang om zelf te gaan twijfelen als ze naar je zouden luisteren en bang om gezag te verliezen. Dus de feitelijke vraag die de dominante persoon drijft is: Ben ik wel goed genoeg? En ook: Zie jij wel hoe goed ik ben? Tel hierbij op dat hij gewend is aan zijn eigen gedrag, omdat hij nauwelijks weerwoord krijgt, iedereen globaal doet wat hij zegt en hij dus zelf denkt dat zijn gedrag ‘normaal‘ is. Hij ziet geen reden om iets te veranderen.

Complimenteren en/of bedanken
De extreem dominante persoon wil gewoon (net als iedereen) gezien worden. Zijn dominante gedrag is het gevolg van zijn gevoel van gebrek aan erkenning. Dus geef hem applaus in de vorm van complimenten. Vraag hem naar zijn expertise. Het effect hiervan is dat de noodzaak om te winnen tijdelijk minder op de voorgrond staat en vervolgens kan jij met je eigen verhaal/mening komen.

Wat ook goed helpt is iemand op een droge manier bedanken. Als hij op zijn manier tekeer is gegaan. Bedank hem dan doodleuk voor zijn bijdrage . “Bedankt voor je bijdrage, het is mij nu een stuk helderder.” Vervolgens ga je niet in discussie. Indien de situatie het toelaat loop je weg, of je gaat over op een ander onderwerp. Als je het kan opbrengen begin je over de oplossing. Grote kans dat de dominanterik zich nu gefrustreerd (en wie weet zich beschaamd) voelt. Nog grotere kans dat hij de volgende keer een toontje lager zingt. En jij? Jij hebt je niet laten verleiden tot fright or fight. Door te bedanken en door te complimenteren neem je hem zijn wapens af. Want met weerstand kan hij goed overweg, maar tegen vriendelijkheid is hij niet bestand.

Bedanken en complimenteren moet je neutraal doen. Niet op een cynische manier, want dat maakt jou weer passief agressief. En niet op een overdreven manier, want als de extreem dominante figuur denkt dat je hem niet serieus neemt, verergert dat zijn dominantie alleen maar.

Ik ben benieuwd naar jullie persoonlijke resultaten van deze aanpak (de onmiddellijke en lange termijn effecten; want soms is herhaaldelijk toepassen nodig)