Stoelendans met de dokter

Situatie: bezoek aan de oogarts vanwege complex en langdurig oog-oplapproces; de patiënt (ik) komt binnen
Dokter: “Goedenavond, gaat u maar zitten” (hij wijst op de speciale stoel
achter het apparaat waarmee oogartsen in de ogen van patiënten kijken)
Ik: “Ik zou graag op die gewone stoel willen zitten.” (Wijs op witte stoel bedoeld voor eventueel meegekomen familielid of vriend van de patiënt)
Dokter: “Huh?” herstelt zich en zegt dan meteen: “Weet je wat, dan ga ik wel op die stoel zitten en dan ga jij op mijn stoel zitten.”

Had ik dit kunnen filmen dan had ik hét ultieme filmpje om te gebruiken in een training om aan te tonen hoe afstemmen er uitziet en hoe effectief het werkt in de praktijk.

Wat is afstemmen?
Als je afstemt op je gesprekspartner tune je als het ware op hem in, zoals je ook intunet op een bepaalde radiozender om de beste ontvangst te krijgen. Het gevolg is dat de ander het gevoel krijgt dat jij met hem op dezelfde golflengte zit.

Wat heb je eraan?
Een ander laat zich nou eenmaal veel gemakkelijker door jou beïnvloeden, luistert veel liever naar jou en doet eerder iets voor jou als hij het gevoel heeft dat jullie op dezelfde lijn zitten.

Waarom werkt dat zo?
De ander voelt zich begrepen. Hij denkt dat jij snapt wat hij wilt, wat zijn behoeften zijn, wat hij nodig heeft en hoe je hem kan helpen.

Hoe stem je af op een ander?
Mijn dokter stemde perfect op mij af door letterlijk mee te bewegen. Hij bood mij zijn stoel aan. Hiermee gaf hij mij een gevoel van gelijkwaardigheid en controle. En dat was iets waar ik enorme behoefte aan had. Dus in typische ‘afhankelijkheidssituaties’ kan het helpen om letterlijk van plaats te verwisselen. In een doorsnee gesprek is dit waarschijnlijk niet aan de orde. Dan kan je andere dingen doen om af te stemmen.

  • Je kunt afstemmen op de boodschap van de ander door tijdens het luisteren je eigen mening of doel tijdelijk opzij te zetten. Op die manier maak je ruimte in jezelf om echt te begrijpen wat de ander bedoelt. In de praktijk werkt het goed om het verhaal van de ander samen te vatten in je hoofd terwijl de ander spreekt.
  • Je kunt ook een paar vragen meer stellen dan je normaal zou doen. Stel iemand komt bij je met een bepaalde kwestie en je bent geneigd daar direct op te reageren. Je wilt het direct oplossen. Doe dat eens niet (meteen), maar experimenteer eens met 1 of 2 vragen extra.
  • Je kunt je stemgebruik aanpassen aan dat van de ander. Als de ander hard praat, praat jij ook hard(er), als de ander zacht praat, praat jij ook zacht(er). Als de ander snel praat, schroef jij je spreektempo wat op en als de ander langzaam praat, spreek je zelf ook wat bedachtzamer. In de praktijk werkt het goed om je dit voorafgaand aan een gesprek bewust voor te nemen.

Afstemmen loont altijd
Je hoeft geen dokter te zijn om deze ‘techniek’ toe te passen. Maar het is wel heel fijn als dokters het doen, dat heb ik zelf in volle glorie mogen ervaren. Samen (!) hebben we een plan gemaakt waardoor ik met vertrouwen de rest van de behandeling ga volgen en ook weer zonder problemen in de ‘patiënten-stoel’ wil zitten.

Of je nou iemand adviseert over de beste behandeling voor zijn zieke oog, of dat je hem wilt overtuigen van dat jij het beste product hebt voor zijn bedrijf of dat je iemand wilt aanspreken op zijn gedrag. Afstemmen loont altijd, het geeft vertrouwen.


Reacties


Geplaatst op 9 augustus 2012 door Lydia Scholte:
Daniëlle,
Wat een ontzettend goed blog! Het geeft precies weer hoe ‘simpel’ het soms kan zijn.
Neem even pas op de plaats en doe de stoelendans;-) Zo blij voor je dat je dit gesprek in goede banen kon leiden! Maar ja, dat had ik wel verwacht. You practice what you preach.

Geplaatst op 10 augustus 2012 door Feite:
Fijn blog over de essentie van communicatie. Afstemmen is ook spiegelen. Succes met het oog and remember: ‘thoudh the eye is small, it sees all.’

Geplaatst op 13 augustus 2012 door Nieke:
Goed helder praktisch verhaal, leuk om t weer eens bewust hiermee bezig te zijn.

Geplaatst op 14 augustus 2012 door Marielle Langerwerf:
Een duidelijk verhaal en recht uit het hart: “afstemmen op de ander”. Jouw verhaal maakt weer eens duidelijk hoe belangrijk dat is. Een goede blog waar ik als arts nog wat van kan leren!