Te veel en te oprechte feedback

Het bekendste voorbeeld van “te oprecht willen zijn” is dat van de vrouw die aan de man vraagt: Vind je mij dik? En de man die dan zegt: Nou, er zou wel een kilootje af mogen…..
Dit antwoord is eerlijk, maar in 90% van de gevallen niet effectief voor een leuke avond. Handiger was geweest als hij had gezegd: Lieverd, je bent hartstikke mooi. Hij liegt niet, hij vertelt de waarheid en ze hebben allebei een leuke avond.

Ditzelfde mechanisme van te oprechte feedback geven kan je in de weg zitten bij feedback geven op je werk. Ook al vragen mensen (bazen, opdrachtgevers, collega’s) om je mening. Het wil nog niet zeggen dat ze je die dan ook in dank afnemen.
Beroemd is het voorbeeld van de teamleider die zijn teamleden vroeg elk een lijst met verbeterpunten voor de afdeling op te stellen. Een jonge ambitieuze professional, met oog voor detail, diende daarop een lijst met meer dan 40 verbeterpunten in.
De teamleider was niet blij. Hij vatte de suggesties voor verbetering op als kritiek op zijn eigen functioneren als teamleider. De lijst verdween diep onder in een la en er werd nooit meer over gesproken.
De jonge professional was ook niet blij. Hij zag de uitnodiging om met verbeterpunten te komen als een kans om te laten zien wat hij allemaal wist en waarnam. Hij wilde met zijn goede en frisse ideeën de afdeling vooruit helpen. Hij was teleurgesteld dat er (weer) niets met zijn waardevolle input werd gedaan.

Zelfs bij goedbedoelde, gevraagde feedback kan te veel eerlijkheid je behoorlijk in de weg zitten. Een eerlijke weergave van hoe de feiten volgens jou zijn en hoe de ander daar iets aan zou kunnen veranderen, kan leiden tot boosheid, of tot heftige gekwetstheid bij de ander.

Dus wat te doen?
Het belangrijkste dat ik je wil meegeven (naast uiteraard het 5 stappen feedback plan) is:
Geef nooit teveel feedback in één keer.
Wij ‘slimme’ mensen willen vaak graag laten zien hoe slim we zijn, tonen dat we oog hebben voor detail en verbanden kunnen leggen tussen oorzaak en gevolg. Daarnaast willen we de ander graag helpen met onze goedbedoelde tips…
Echter als je echt iets wil veranderen aan gedrag dat je dwarszit, of een ander echt wil helpen om zichzelf te verbeteren bijvoorbeeld bij het voeren van een acquisitiegesprek, beperk je feedback dan tot één punt.
Het maakt niet uit hoe slim jij bent en wat je nog meer allemaal kunt bedenken voor verbetering van wat of wie dan ook. Geef alleen het belangrijkste punt. Als je dit doet, beperk je je tot wat de ander aankan. Daarnaast moet je het kort houden. Eén of twee voorbeelden zijn voldoende, blijf bij de hoofdlijn van je verhaal en ga niet ‘pikken’ op details. Dat is namelijk vaak funest voor de sfeer.

Al je andere suggesties houd je voorlopig voor je. Wie weet kom je daar een andere keer op terug. Maar je zult zien, in de praktijk, dat als een ander aan de slag gaat met een punt, dat de andere zaken als in een sneeuwbaleffect ook opgelost raken.

Ten slotte mocht de ander in de verdediging schieten of zelfs jou gaan wijzen op jouw tekortkomingen – weinig kans als je de feedback-regels volgt- blijf dan zelf rustig. Sta open voor zijn/haar gevoelens. Neem er de tijd voor en geef het ARIE (met Aandacht, Respect en Interesse, Bereik je je Eigen Doel). Vraag door en vat samen.

Feedback geven in 5 stappen
1 benoem wat je hebt waargenomen
2 vraagt of dat klopt
3 vertel wat het effect daarvan op jou is
4 vraag of hij/zij zich dat kan voorstellen
5 vertel/vraag hoe je het graag zou willen zien